Een streekeigen haag planten die van februari tot november bloeit
Elf inheemse soorten en een plan voor 20 meter. Plant van half november tot eind februari.
Een goed gekozen haag voedt de bijen van februari tot november en geeft vogels onderdak. Ze vraagt maar om de drie tot vijf jaar een snoeibeurt. Plant haar tussen half november en eind februari, als jonge planten met blote wortel, met minstens vijf inheemse soorten. In Wallonië kan ze je zelfs 5 tot 9 euro per meter opleveren.
Welke soorten voor bloemen van februari tot november?
Natagora raadt minstens vijf verschillende soorten aan. Idealiter leveren 75 % ervan vruchten, stuifmeel of nectar. Kies ze inheems. Ze voeden de fauna van hier en verdragen de grond en het klimaat. Vergeet de thuja en de naaldbomen in rijen.
De tabel volgt de volgorde van de bloei. De maanden komen uit een lijst van het kanton Genève, afgeleid van de Zwitserse referentieflora. De lijst waarschuwt dat de data per streek verschillen.
| Soort | Bloei | Voor de fauna | Om te weten |
|---|---|---|---|
| Hazelaar | Februari tot april | Vroeg stuifmeel, hazelnoten voor vogels en kleine zoogdieren | Groeit snel en neemt de plaats van de andere in |
| Gele kornoelje | Maart | Gele bloemen, eetbare vruchten | Kalkrijke grond |
| Boswilg | Maart tot mei | Katjes na de winter, entomofiele soort | Groot, tot 9 m |
| Sleedoorn | April | Waardplant van rupsen, doornige schuilplaats voor nesten | Vormt wortelopslag, hij breidt zich uit via de wortels |
| Eenstijlige meidoorn | Mei en juni | Bloemen voor insecten, bessen en doornige schuilplaats voor vogels | Waardplant van bacterievuur |
| Gelderse roos | Mei en juni | Nectarrijk voor bijen, bessen voor vogels | Bessen niet eetbaar |
| Gewone vlier | Mei en juni | Bloemen rijk aan stuifmeel, bessen voor vogels en voor jou | Groeit snel |
| Wilde liguster | Mei tot juli | Bloemen voor insecten, schuilplaats voor vogels | Bessen giftig, half groenblijvend loof |
| Hondsroos | Juni | Nectarrijk voor bijen, rozenbottels voor vogels | Doornig, groeit snel |
| Wilde kardinaalsmuts | Juni | Bloemen rijk aan nectar | Vruchten giftig |
| Klimop | September tot november | De laatste nectar van het jaar, vette bessen voor vogels | Hij klimt in de haag, hij parasiteert er niet op |
De waarden voor de fauna en de waarschuwingen komen uit de fiche van Agridea, de Zwitserse organisatie voor landbouwvoorlichting. Voor de klimop uit de Britse Woodland Trust.
Heb je kinderen, zet de liguster en de kardinaalsmuts dan verder van de moestuin of vervang ze. Merk ook op dat de Waalse lijst de kardinaalsmuts niet als entomofiel aanduidt, ondanks zijn nectar. Hij telt dus niet mee in de twee derde die voor de subsidie vereist zijn.
Gesnoeide haag of vrijgroeiende haag: welk plan?
Kijk naar de plaats die je hebt en de tijd die je eraan wilt besteden. Natagora onderscheidt twee hagen.
| Gesnoeide haag | Vrijgroeiende haag | |
|---|---|---|
| Afstand tussen de planten | Minstens 30 cm | Ongeveer 80 cm |
| Rijen | Een rij volstaat | Twee of drie verspringende rijen, op 1 m van elkaar |
| Snoeien | Elk jaar of om de twee jaar | Om de drie tot vijf jaar, aan de zijkanten |
| Bloemen en vruchten | Minder, het snoeien snijdt ze weg | Meer, zij voedt het best |
De Waalse subsidie heeft strengere regels. Niet meer dan 70 cm tussen twee planten van dezelfde rij. Tussen de rijen 70 cm tot 1,50 m.
Een voorbeeld voor 20 meter
Met twee rijen en een plant om de 70 cm heb je ongeveer 29 planten per rij nodig, dus 58 planten. Deze samenstelling respecteert de Waalse regels. Ze telt acht soorten en geen enkele gaat boven de helft:
- 12 eenstijlige meidoorns;
- 10 sleedoorns;
- 8 hazelaars;
- 6 kornoeljes, gele op kalkrijke grond, anders rode;
- 6 gelderse rozen;
- 6 gewone vliers;
- 5 hondsrozen;
- 5 wilde ligusters.
Bijlage 1 van het vademecum duidt de acht soorten aan als entomofiel. Met twee rijen bedraagt de steun 7 euro per meter. Dat is 140 euro voor die 20 meter.
De afstand tot de buur
In België is artikel 3.133 van het Burgerlijk Wetboek van kracht sinds 1 september 2021. Het legt 50 cm vast voor struiken en hagen, en 2 m voor een boom van minstens 2 m hoog. De afstand wordt gemeten vanaf het midden van de stam. Moet je vrijgroeiende haag hoger worden dan 2 m, houd dan voor de zekerheid 2 m afstand, of maak schriftelijk een afspraak met je buur. In Frankrijk is het principe hetzelfde. 50 cm tot 2 m hoogte, 2 m daarboven, behalve lokale regels van je gemeente.
Wanneer en hoe planten?
Natagora geeft het venster. Van half november tot eind februari, zonder vorst en niet in drassige grond. De plant is in rust en verdraagt het verplanten beter. Het oude gezegde zegt het ook. "Op Sint-Catharina slaat elk hout wortel", op 25 november. Neem jonge planten met blote wortel. Ze slaan beter aan.
Waar je ook woont, plant als je haag in rust is, op een dag waarop de grond niet aan de spade kleeft. Komen je planten op een vorstdag aan, zet ze dan in de kuil. Bedek de wortels met losse, vochtige grond, in een grote pot of een beschutte hoek.
Een of twee jaar later raadt Natagora aan terug te zetten. Je snijdt de planten af op 10 of 20 cm van de grond, zodat de haag onderaan dicht is. Dat is niet nodig als je planten al goed bossig zijn. Hou de mulchlaag twee of drie jaar. Ze voorkomt concurrentie van gras en versnelt de groei duidelijk.
Snoei daarna tussen november en februari. Nooit van april tot half augustus, wanneer de vogels nestelen. Voor een gesubsidieerde haag in Wallonië loopt het verbod van 1 april tot 31 juli.
De steun om te planten
In Wallonië
Het Waals Gewest subsidieert levende hagen, ook bij particulieren. De bedragen komen van de pagina van Wallonië die op 3 november 2026 is bijgewerkt.
| Levende haag | Steun per meter |
|---|---|
| Een rij | 5 euro |
| Twee rijen | 7 euro |
| Drie rijen of meer, hoogstens 10 m breed | 9 euro |
Plant een gespecialiseerd bedrijf, dan worden de bedragen met 1,5 vermenigvuldigd, zonder 80 % van de factuur te overschrijden. Het vademecum van november 2024 legt de belangrijkste voorwaarden vast:
- minstens 20 m haag in woongebied, 100 m elders;
- minstens drie soorten, geen enkele boven 50 % van de planten;
- twee derde van de planten gekozen uit de entomofiele soorten van bijlage 1;
- geen kunstmest of behandeling binnen een meter van de voet, geen plastic mulch;
- de haag 30 jaar onderhouden, met minstens 80 % aangeslagen planten.
De aanvraag gebeurt online, uiterlijk 6 maanden na het planten. De facturen mogen niet ouder zijn dan twee jaar. Je kunt voor het planten om een advies vragen. Het is facultatief, maar het blijft de zekerste manier om te controleren of je project in aanmerking komt.
Vlaanderen heeft zijn eigen steunmaatregelen voor het planten van hagen. Informeer je bij je gemeente of bij de Vlaamse overheid.
In Frankrijk
De Pacte en faveur de la haie, voorgesteld op 29 september 2023, mikt op 50 000 km nieuwe hagen tegen 2030. Frankrijk telt er ongeveer 750 000 km en verliest er gemiddeld 20 000 km per jaar. Het pact noemt als partners landbouwers, verenigingen, jagers, regio's en lokale overheden. Voor een tuinhaag vermelden de gelezen teksten geen enkele nationale steun. Informeer bij je gemeente of je Parc naturel régional.
Een haag haalt de bladluizen niet weg
Plant dus geen haag om minder bladluizen te hebben. Plant haar voor haar zekere effecten. Ze voedt de insecten van februari tot november en geeft de nesten onderdak in haar doornen. Egels en kikkers overwinteren in haar dode bladeren. Ze houdt ook de wind van de moestuin af. Zaai tegen bladluizen bloemen tussen je groenten. De basisgids Een levende moestuin legt uit waarom de afstand telt. Lees voor de egel die er zal komen schuilen Egels verwelkomen.
Nog een laatste idee. De framboos staat op de Waalse lijst van entomofiele soorten. Voor België en Noord-Frankrijk laat de catalogus van de app hem planten van 1 november tot 15 december. Of van 1 maart tot 15 april. Voeg hem toe aan je moestuin om te weten wanneer je hem bij jou moet planten.
Veelgestelde vragen
Hoeveel planten voor 10 meter haag?
In een vrijgroeiende haag, op 80 cm afstand, reken je ongeveer 13 planten per rij, dus 26 op twee rijen. Voor de Waalse subsidie, op hoogstens 70 cm, voorzie je 15 planten per rij.
Kun je in maart planten?
Natagora legt het einde van de periode op eind februari. Later loopt de plant weer uit en lijdt ze meer onder het verplanten. Plant je laat, houd de gietrand dan een week vochtig.
Moet je een boom in de haag planten?
In een grote tuin raadt Natagora een hoogstam aan om de 10 m, zoals de wilde kers of de zomereik. Denk dan aan de 2 m afstand tot de grens van de buur.
Bestaat er een inheemse groenblijvende haag?
Weinig. Natagora noemt alleen hulst en taxus. Haagbeuk, beuk en eik houden hun droge bladeren een groot deel van de winter en vormen een scherm. Het Waalse vademecum sluit de taxus uit, giftig voor vee en voor de mens.
Foto: Marathon, Geograph, Wikimedia Commons, licentie CC BY-SA 2.0
Bronnen
- Natagora, Réseau Nature, Fiches jardin naturel : La haie sauvage et la plantation (mise à jour 11/2021)
- Wallonie, Demander une subvention pour la plantation d'une haie vive, d'un taillis linéaire, d'un verger et d'alignement d'arbres (page mise à jour le 03/11/2026)
- Wallonie, Yes We Plant, Vademecum : plantation d'une haie vive, d'un taillis linéaire, d'un verger et d'un alignement d'arbres (version 11/2024, annexe 1 : essences et espèces entomophiles)
- République et canton de Genève, Office cantonal de l'agriculture et de la nature, Liste des arbustes à planter lors de la création d'une haie basse (mois de floraison tirés de Flora Helvetica, mise à jour janvier 2019)
- AGRIDEA, Buissons et arbres indigènes de nos haies (valeur écologique et particularités de chaque espèce, novembre 2015)
- Woodland Trust, Ivy (floraison de septembre à novembre)
- Union des Villes et Communes de Wallonie, Distances de plantation : article 3.133 du Code civil (1er septembre 2021)
- Service-public.fr, Plantation de végétaux (haies, arbres, bambous) : distances avec le voisin (vérifié le 12 décembre 2025)
- Banque des Territoires, Le gouvernement présente un pacte pour planter 50 000 km de nouvelles haies d'ici 2030 (29 septembre 2023)
- Albrecht M. et al., The effectiveness of flower strips and hedgerows on pest control, pollination services and crop yield: a quantitative synthesis, Ecology Letters, 2020
Hij tuiniert in België en test in zijn moestuin wat de app aanraadt. Zijn artikelen vertrekken altijd van een controleerbare bron en van iets wat je dit weekend kunt doen.
